3000-ത്തിലധികം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ്, ആയിരക്കണക്കിന് ദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചിരുന്ന ഈജിപ്തിൽ ഒരൊറ്റ ദൈവ സങ്കല്പം മാത്രം അവതരിപ്പിച്ച് വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ച ഒരു ഭരണാധികാരിയുണ്ടായിരുന്നു — അഖ്നാതൻ (Akhenaten).

സ്വന്തം പേരും തലസ്ഥാനവും മാത്രമല്ല, ഒരു ജനതയുടെ വിശ്വാസങ്ങളെപ്പോലും ഒറ്റമൂലിക കൊണ്ട് തിരുത്തിക്കുറിക്കാൻ തുനിഞ്ഞിറങ്ങിയ ‘വിമതനായ ഫറവോ’ (The Heretic King). മരണശേഷം ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ നിന്ന് പോലും അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടു.

പതിനെട്ടാം രാജവംശത്തിൽ ‘അമൻഹോതെപ് നാലാമൻ’ ആയി അധികാരത്തിലേറിയ അദ്ദേഹം, തന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അഞ്ചാം വർഷത്തിൽ ‘അഖ്നാതൻ’ (“ആതന്റെ ജീവനുള്ള സേവകൻ”) എന്ന് പേര് മാറ്റി.

ഈജിപ്തിൽ അന്നുവരെ ശക്തമായിരുന്ന അമൻ (Amun) ദൈവത്തിന്റെ പൂജാരിമാരുടെ സ്വാധീനം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. തുടർന്ന്, സൂര്യഗോളത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ആതൻ (Aten) എന്ന ദൈവത്തെ മാത്രം ആരാധിക്കുന്ന ഏകദൈവവിശ്വാസ രീതി (Monotheism) നടപ്പിലാക്കി.

തീബ്സ് എന്ന പരമ്പരാഗത തലസ്ഥാനം ഉപേക്ഷിച്ച്, ‘അഖെതാതൻ’ (ഇന്നത്തെ അമർണ) എന്ന പേരിൽ മരുഭൂമിയിൽ ഒരു പുതിയ നഗരം പണിത് തലസ്ഥാനം അങ്ങോട്ട് മാറ്റി.

അഖ്നാതന്റെ കാലത്ത് കലാരംഗത്തും വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി:

ഫറവോമാരെ പൂർണ്ണതയുള്ള ദൈവതുല്യരായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത രീതി അദ്ദേഹം മാറ്റി.

നീളമുള്ള കഴുത്തും തലയും, വീർത്ത വയറുമുള്ള തന്റെ യഥാർത്ഥ ശരീരപ്രകൃതി തന്നെ ശില്പങ്ങളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വരാൻ അദ്ദേഹം അനുവദിച്ചു.

ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി, ഫറവോ തന്റെ പത്നി നെഫർതിതി (Nefertiti) രാജ്ഞിക്കും മക്കൾക്കുമൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കുന്ന സ്വാഭാവിക കുടുംബ രംഗങ്ങൾ കൊത്തിയെടുക്കപ്പെട്ടു.

അഖ്നാതന്റെ മരണം ഈജിപ്തിൽ വൻ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചു:

അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം വന്ന പ്രശസ്തനായ മകൻ തൂത്തൻഖാമന്റെ (Tutankhamun) കാലത്ത് പഴയ ദൈവങ്ങളെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു.

അമർണ നഗരം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

അഖ്നാതന്റെ പേരും ചിത്രങ്ങളും അടയാളങ്ങളും കൊത്തിവെച്ചിരുന്ന ഇടങ്ങളിൽ നിന്നെല്ലാം പിൽക്കാല ഭരണാധികാരികൾ ചുരണ്ടിക്കളഞ്ഞു (Damnatio memoriae).

ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മായ്ച്ചുകളയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമർണ അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലിലൂടെ ‘വിമതനായ ഫറവോ’ കൂടുതൽ ശോഭയോടെ ചരിത്രത്തിലേക്ക് തിരികെ എത്തുകയായിരുന്നു!

Sreekala Prasad