സാധാരണയായി ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഗംഗാ നദി വടക്കുനിന്ന് തെക്കോട്ട് അല്ലെങ്കിൽ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകാനാണ് സാധാരണ ഗതിയിൽ പ്രകൃതിപരമായ പ്രവണത കാണിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ വാരണാസിയിൽ എത്തുമ്പോൾ നദി വടക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് (South to North flow), ഒരു ചന്ദ്രക്കലയുടെ (Crescent shape) ആകൃതിയിൽ ഒഴുകുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ഭാഷയിൽ ഇതിനെ ‘Meander’ എന്ന് വിളിക്കാം.
ഗംഗാ നദി വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ ചെറിയ ദൂരത്തെയാണ് വാരണാസിയിൽ ‘ഉത്തരാവാഹിനി ഗംഗ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഹിന്ദു വിശ്വാപ്രകാരം നദികൾ സാധാരണയായി തെക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നതിനേക്കാൾ (യമരാജന്റെ ദിശയായി കണക്കാക്കുന്നത്) വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നതിന് അതീവ വിശുദ്ധിയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഈ വളവിന്റെ പ്രവേശന കവാടത്തിലും തീരത്തുമായി 84-ഓളം ഘട്ടുകൾ (പടവുകൾ) വാരണാസിയിലുണ്ട്.വാരണാസി എന്ന പേരിന് പിന്നിൽ: ‘വരുണ’, ‘അസി’ എന്നീ രണ്ട് നദികൾ ഗംഗയിൽ ചേരുന്ന അതിർത്തികൾക്കിടയിലാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ രണ്ട് നദികളുടെ പേരുകൾ ചേർന്നാണ് ‘വാരണാസി’ എന്ന പേരുണ്ടായത്.
ഇതിൽ പഞ്ചഗംഗാ ഘട്ട് (Panchganga Ghat) പോലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ച അതിശയകരമാണ്. നദിയുടെ ഒഴുക്കിന്റെ വേഗതയും ദിശയും കാരണം ഇവിടെ ഘട്ടുകൾക്ക് മുകളിലൂടെയുള്ള കാഴ്ച്ച നദിയുടെ വിസ്തൃതിയും ആഴവും വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നാണ്. നദിയുടെ ഒഴുക്കിന്റെ ഈ വ്യതിയാനം കാരണം ഘട്ടുകളിലെ വെള്ളത്തിന്റെ ചുഴികളും വേലിയേറ്റ-സ്വാധീനങ്ങളും സവിശേഷമാണ്.
ഭൗമശാസ്ത്രപരമായി നോക്കിയാൽ, ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകളുടെ ചലനങ്ങളും മണ്ണൊലിപ്പും കാരണമാണ് ഗംഗാ നദി ഇവിടെ ഇത്തരമൊരു വലിയ വളവ് എടുത്തത്.
നദിയുടെ ഒഴുക്കിന്റെ തീവ്രതയും വാരണാസി പ്രദേശത്തെ കട്ടിയുള്ള ഭൂപ്രകൃതിയും ചേർന്ന് നദിയെ സ്വാഭാവികമായി ഒരു വലത് വശത്തേക്ക് (North-North East) തിരിയാൻ നിർബന്ധിതമാക്കുകയാണുണ്ടായത്
ഗംഗയുടെ ഈ ചന്ദ്രക്കലാകൃതിയിലുള്ള വളവിന്റെ ഏറ്റവും കേന്ദ്രഭാഗത്തോട് അടുത്താണ് (Bank of the river) പ്രശസ്തമായ കാശി വിശ്വനാഥ ക്ഷേത്രവും പുതിയ കോറിഡോറും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
പൗരാണിക കാലത്ത് പണിതുയർത്തിയ ക്ഷേത്രനഗരങ്ങളുടെ ഘടന പരിശോധിച്ചാൽ, നദികൾ ഇത്തരത്തിൽ വളയുന്ന ഭാഗങ്ങൾ (River Bends) സുരക്ഷയ്ക്കും ജലലഭ്യതയ്ക്കും അനുയോജ്യമായതിനാൽ ഭരണാധികാരികളും ആത്മീയ ഗുരുക്കന്മാരും ഇത്തരം ഇടങ്ങൾ നഗരസ്ഥാപനത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. പണ്ടുകാലത്ത് പടയോട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്നും നഗരത്തിന് സംരക്ഷണം നൽകാൻ ഈ വളവ് സഹായിച്ചിരുന്നു.
ഗംഗാ തീരത്തെ ലളിതാ ഘട്ടിൽ നിന്നോ വിശ്വനാഥ് കോറിഡോറിലൂടെയോ നോക്കിയാൽ നദിയുടെ ഈ മനോഹരമായ വളവും വിശാലതയും നേരിട്ട് കാണാൻ സാധിക്കും.നദി വടക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് ഒഴുകുന്നതിനാൽ വാരണാസിയിലെ എല്ലാ ഘട്ടുകളും അഭിമുഖീകരിക്കുന്നത് കിഴക്കോട്ടാണ് (East-facing ghats). അതിനാൽ ഘട്ടുകളിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് ഗംഗാനദിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സൂര്യോദയം തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ദർശിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.


Leave a Reply