ഇറ്റലിയിലെ മനോഹരമായ സിയേന നഗരത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിന് താഴെ, നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് മനുഷ്യൻ തീർത്ത ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് അത്ഭുതമുണ്ട്. പുറത്തുനിന്ന് കാണാൻ കഴിയാത്ത വിധം കുന്നുകൾക്കും തെരുവുകൾക്കും അടിയിൽ വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്ന ‘ബൂതി/ബോട്ടീനി ‘ (Bottini) എന്ന ഈ പുരാതന ഭൂഗർഭ ജലസംവിധാനത്തിന്റെ വിശേഷങ്ങൾ അറിയാം…

‎

‎പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനും പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഈ ജലപാതകൾക്ക് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്ററിലധികം നീളമുണ്ട്. സിയേന നഗരത്തിൽ സ്വാഭാവിക നദികളോ വലിയ ജലാശയങ്ങളോ ഇല്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, നഗരവാസികൾക്ക് കുടിവെള്ളം എത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ ഭൂഗർഭ തുരങ്കങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്. കുന്നിൻപ്രദേശങ്ങളിലെ ഭൂഗർഭ അരുവികളിൽ നിന്നും ഉറവകളിൽ നിന്നും വെള്ളം ശേഖരിച്ച്, ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘പിയാസ ഡെൽ കാമ്പോ’ (Piazza del Campo) പോലുള്ള ചത്വരങ്ങളിലെ അലങ്കാര നീരുറവകളിലേക്കും വെള്ളം എത്തിക്കുകയായിരുന്നു ഇതിന്റെ രീതി.

‎

‎കട്ടിയുള്ള ടഫ് (tuff) കല്ലുകൾ തുരന്നാണ് ഈ തുരങ്കങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്. പുറത്തുനിന്ന് കാണാൻ കഴിയാത്ത രീതിയിൽ കുന്നിൻമുകളിലൂടെയും തെരുവുകൾക്ക് താഴെയുമാണ് ഇവ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ തുരങ്കങ്ങളുടെ മേൽക്കൂരകൾ ആകൃതി ഒത്ത നിലയിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് കാലപ്പഴക്കത്തെയും ഭൂമിയുടെ ഭാരത്തെയും താങ്ങാൻ അവയെ സഹായിക്കുന്നു. ‘ബൂതി’ എന്ന വാക്ക് തന്നെ ഈ തുരങ്കങ്ങളുടെ ബാരൽ ആകൃതിയിലുള്ള മേൽക്കൂരകളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ്.

‎

‎നഗരത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായിരുന്നു ഈ ജലസംവിധാനം. യുദ്ധകാലത്ത് ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് നഗരത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഈ ഭൂഗർഭ തുരങ്കങ്ങൾ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. പുറത്തുനിന്ന് വെള്ളം തടസ്സപ്പെട്ടാലും, ഈ ഭൂഗർഭ ജലപാതകളിലൂടെ മാസങ്ങളോളം നഗരത്തിന് ആവശ്യമായ വെള്ളം ലഭിക്കുമായിരുന്നു.

‎​ഇന്നും സിയേനയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ജലസംവിധാനം സജീവമാണ്. ആധുനിക കാലത്തും പൂർണ്ണമായും പ്രകൃതിദത്തമായ ഗുരുത്വാകർഷണ ബലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ ഭൂഗർഭ അക്വിഡക്ടുകൾ, സിയേനയുടെ മധ്യകാല എഞ്ചിനീയറിംഗ് വൈഭവത്തിന്റെ മികച്ച സ്മാരകമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

‎ Sreekala Prasad