അക്ഷരത്തിന്റെ ആദ്യവെളിച്ചത്തിലേക്ക് ഒരു കൈപിടിച്ചു നടത്തം

വിജയദശമി നാളിൽ അറിവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പദമൂന്നുന്ന കുരുന്നുകളുടെ ഇളംവിരലുകൾ മണലിലും അരിയിലും ‘ഹരിശ്രീ’ കുറിക്കുന്ന കാഴ്ച മലയാളിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം എന്നും ഹൃദയത്തോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ്. എന്നാൽ ഈ മനോഹരമായ ആചാരത്തിന് പിന്നിൽ എന്താണൊരു ചരിത്രവും സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലവുമുള്ളത് എന്ന് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? പ്രകൃതിയോടുള്ള ഇണക്കവും അറിവിനെ ഒരു വലിയ ആയുധമായി കാണുന്ന നമ്മുടെ പാരമ്പര്യവും ഒന്നുചേരുന്ന ഈ ആചാരത്തിന്റെ വേരുകൾ നമ്മെ എത്തിക്കുന്നത് വലിയൊരു സാംസ്കാരിക മുന്നേറ്റത്തിലേക്കാണ്…

‎

‎​കേരളത്തിൽ നാം ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിലുള്ള ‘വിദ്യാരംഭം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘എഴുത്തിരുത്ത്’ എന്നത് ഒരേസമയം ഒരു ആചാരവും അതിലുപരി തുഞ്ചത്ത് എഴുത്തച്ഛന്റെ കാലഘട്ടത്തിനു ശേഷം ജനകീയവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വലിയൊരു സാംസ്കാരിക മുന്നേറ്റവുമാണ്.

‎​പണ്ട് കേരളത്തിൽ എല്ലാ വിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ലഭ്യമല്ലാതിരുന്ന കാലത്ത്, എഴുത്തച്ഛനും കൂട്ടരും പകർന്നുനൽകിയ അക്ഷരസ്വാതന്ത്ര്യമാണ് കേരളത്തെ ഇന്ന് കാണുന്ന നിലയിലേക്ക് ഉയർത്തിയത്. തുഞ്ചൻപറമ്പിലെ മണലിൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ആദ്യമായി ‘ഹരിശ്രീ’ എഴുതി പഠിപ്പിക്കുന്ന ചടങ്ങ് ഒരു പ്രതീകാത്മക സമർപ്പണമാണ്. അറിവിനെ ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന്റെ കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന കാലത്തെ മാറ്റിമറിച്ച്, അക്ഷരം ആർക്കും പ്രാപ്യമാക്കിയ ചരിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ് വിജയദശമി നാളിൽ നമ്മൾ നടത്തുന്ന ഓരോ വിദ്യാരംഭവും.

‎

‎നവരാത്രി ദിനങ്ങളിൽ നമ്മൾ വീടുകളിലും വായനശാലകളിലും വിദ്യാലയങ്ങളിലും പുസ്തകങ്ങളും ആയുധങ്ങളും പൂജയ്ക്ക് വെക്കാറുണ്ട്. ഇതിന്റെ ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം വളരെ രസകരമാണ്. പഴയകാല കേരളത്തിൽ (പ്രത്യേകിച്ച് നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്ത്) ഭരണാധികാരികളും പടയാളികളും തങ്ങളുടെ ആയുധങ്ങളും തൊഴിൽ ഉപകരണങ്ങളും വിശ്രമത്തിന്റെയും നവീകരണത്തിന്റെയും ഭാഗമായി പൂജയ്ക്ക് വെക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. കർഷകർ അവരുടെ പണിയായുധങ്ങളും, വിദ്യാർത്ഥികൾ പുസ്തകങ്ങളും, കലാകാരന്മാർ അവരുടെ വാദ്യോപകരണങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.

‎​ഇത് കേവലം ഒരു ആരാധന മാത്രമല്ല, മറിച്ച് തന്റെ തൊഴിലിനെയും അറിവിനെയും ആയുധങ്ങളെയും ആദരിക്കുക എന്ന വലിയൊരു ജീവിത മൂല്യത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. അറിവ് എന്നത് ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പാരമ്പര്യമാണിത്.

‎

‎വിദ്യാരംഭ ദിവസം കുട്ടികളെ മണലിലും അരിയിലും ‘ഹരിശ്രീ’ എഴുതി പഠിപ്പിക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവും ശാസ്ത്രീയവുമായ വലിയൊരു പാരമ്പര്യമുണ്ട്.മണൽ എന്നത് ഭൂമിയുടെയും പ്രകൃതിയുടെയും പ്രതീകമാണ്. പ്രകൃതിയോടിണങ്ങി നിന്നുള്ള അറിവിന്റെ തുടക്കത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അരി എന്നത് ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ലക്ഷ്മിദേവിയുടെയും (അന്നപൂർണേശ്വരി) പ്രതീകമാണ്. വിദ്യാദേവിയായ സരസ്വതിയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ദേവിയായ ലക്ഷ്മിയും ഒന്നിച്ചു ചേരുന്ന ഇടമാണ് അറിവ് എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് അരിയിൽ എഴുത്ത് ആരംഭിക്കുന്നത്.

‎

‎’ഹരിശ്രീ ഗണപതയേ നമഃ’ എന്ന മന്ത്രമാണ് വിദ്യാരംഭത്തിൽ എഴുതുന്നത്.

‎​ഇതിൽ ‘ഹരി’ എന്നത് വിഷ്ണുമൂർത്തിയെയോ പരബ്രഹ്മത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

‎​’ശ്രീ’ എന്നത് ഐശ്വര്യത്തെയും സർവ്വമംഗളങ്ങളെയും കുറിക്കുന്നു.

‎​വിഘ്നങ്ങളെ നീക്കുന്ന ‘ഗണപതി’യെയും നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ട്, അറിവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ പ്രവേശിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

‎

‎ചുരുക്കത്തിൽ, അറിവ് എന്നത് കേവലം പഠനം മാത്രമല്ല, അത് വിനയത്തോടും ഈശ്വരചിന്തയോടും ഐശ്വര്യത്തോടും കൂടി തുടങ്ങേണ്ട ഒന്നാണെന്ന വലിയ സന്ദേശമാണ് ഈ ആചാരം നൽകുന്നത്.

‎

‎അറിവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് ആദ്യമായി പദമൂന്നുന്ന എല്ലാ കുരുന്നുകൾക്കും ഹൃദയം നിറഞ്ഞ വിജയദശമി ആശംസകൾ!

‎​അക്ഷരങ്ങളുടെ മാന്ത്രികലോകം കീഴടക്കാനും, കൗതുകത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും അറിവ് നേടാനും ആ കുഞ്ഞുവിരലുകൾക്ക് കഴിയട്ടെ. അവരുടെ ഭാവി ശോഭനമാകട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു.

‎✍️ Sreekala Prasad

Leave a Reply