ചരിത്രത്തിന്റെ കണ്ണാടിയിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന വിജയത്തിന്റെ ഗോപുരം; രാജസ്ഥാനിലെ ചിറ്റോർഗഡിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന ‘വിജയസ്തംഭം’!
രാജസ്ഥാന്റെ മണ്ണിൽ ചരിത്രത്തിന്റെ അവിസ്മരണീയമായ ഏടുകൾ പേറി നിൽക്കുന്ന നിരവധി കോട്ടകളും സ്മാരകങ്ങളുമുണ്ട്. അവയിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പ്രൗഢ ഗംഭീരമായ ഒന്നാണ് ചിറ്റോർഗഡ് കോട്ടയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വിജയസ്തംഭം (Vijay Stambha).
1448-ൽ മേവാർ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന റാണാ കുംഭയുടെ വിജയസ്മരണയ്ക്കായി പണികഴിപ്പിച്ച ഈ സ്മാരകം, കേവലം ഒരു യുദ്ധവിജയത്തിന്റെ അടയാളം മാത്രമല്ല; മറിച്ച് അന്നത്തെ ശില്പകലയുടെയും മതസൗഹാർദ്ദത്തിന്റെയും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന പ്രതീകം കൂടിയാണ്. ഹിന്ദു പുരാണ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അതിമനോഹരമായ കൊത്തുപടികൾക്കൊപ്പം, അറബിക് ലിപിയിൽ ‘അള്ളാഹു’ എന്ന് കൊത്തിവെച്ചിട്ടുള്ള അപൂർവ്വതയും ഈ സ്തംഭത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളിൽ ഒന്നാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ കഥകൾ പറയുന്ന ഈ ചരിത്ര സ്മാരകത്തിലൂടെ നമുക്കൊന്നുകൂടി യാത്ര ചെയ്യാം…
1440-ൽ മാൾവയിലെ സുൽത്താനായിരുന്ന മഹ്മൂദ് ഖിൽജിക്കെതിരെ മേവാർ ഭരണാധികാരിയായ റാണാ കുംഭ നേടിയ ചരിത്രപരമായ വിജയത്തിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഈ സ്തംഭം പണികഴിപ്പിച്ചത്.1442-നും 1448-നും ഇടയിലാണ് ഈ സ്മാരകത്തിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായത്.
അന്നത്തെ പ്രശസ്തരായ ശില്പികളുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. സൂത്രധാർ ജൈതയും (Jaita) അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരായ പോപ്പ, സിംഗ, നു എന്നിവരുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പികൾ എന്ന് ചരിത്രരേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഏകദേശം 122 അടി (37.2 മീറ്റർ) ഉയരമുള്ള ഈ സ്തംഭത്തിന് 9 നിലകളാണുള്ളത്.
ഇതിന്റെ ഭിത്തികളിൽ ഹിന്ദു പുരാണങ്ങളിലെ ദേവതകളുടെയും (വിഷ്ണു, ശിവൻ തുടങ്ങിയവർ) രാമായണ-മഹാഭാരത കഥാസന്ദർഭങ്ങളുടെയും കൊത്തുപടികൾ അതിമനോഹരമായി തീർത്തിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇതിനെ “ഹിന്ദു ശില്പകലയുടെ നിധി” എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
സ്തംഭത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് എത്തുവാൻ 157 ഇടുങ്ങിയ പടികളുണ്ട്. മുകളിൽ എത്തിയാൽ ചിറ്റോർഗഡ് കോട്ടയുടെയും ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെയും മനോഹരമായ ദൃശ്യം കാണാൻ സാധിക്കും.വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇതിനെ ‘കീർത്തി സ്തംഭം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘വിഷ്ണു സ്തംഭം’ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട് (എന്നാൽ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ മറ്റൊരു ‘കീർത്തി സ്തംഭം’ കൂടിയുണ്ട്, അത് ജൈന മതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്).
ഈ സ്തംഭത്തിന്റെ മൂന്നാം നിലയിൽ ഒമ്പത് തവണയും, എട്ടാം നിലയിൽ എട്ട് തവണയുമാണ് ‘അള്ളാഹു’ എന്ന വാക്ക് അറബിക് ലിപിയിൽ കൊത്തിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാനമായും ഹിന്ദു ദേവതകളുടെയും പുരാണ കഥാപാത്രങ്ങളുടെയും ശില്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ സ്മാരകത്തിൽ അറബിക് വാക്കുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയത് അന്നത്തെ കാലത്തെ മതപരമായ സൗഹാർദ്ദത്തിന്റെയും സഹിഷ്ണുതയുടെയും ഉദാഹരണമായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഡൽഹി സുൽത്താനേറ്റുമായുള്ള നിരന്തരമായ യുദ്ധങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങളുടെയും കാലഘട്ടത്തിൽ, മറ്റു മുസ്ലീം ഭരണാധികാരികളിൽ നിന്നോ പടയാളികളിൽ നിന്നോ ഈ സ്മാരകത്തിന് കേടുപാടുകൾ വരാതിരിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത് ചെയ്തതെന്നും ചില ചരിത്രകാരന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ട്.
Leave a Reply