ആയിരക്കണക്കിന് ദ്വീപുകളുടെ നാടായ ഇന്തോനേഷ്യയെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഓർമ്മയിൽ വരുന്നത് മനോഹരമായ ബാലി കടൽത്തീരങ്ങളും ആധുനിക നഗരങ്ങളുമാണ്. എന്നാൽ ഇതിനപ്പുറം, നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള രാജകീയ പ്രൗഢിയും രഹസ്യങ്ങളും ഉറങ്ങുന്ന ഒട്ടനവധി സുൽത്താനത്തുകൾ ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. ഡച്ചുകാരുടെ ഉറക്കം കെടുത്തിയ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ ലോകം അടക്കിഭരിച്ചിരുന്ന ഇന്തോനേഷ്യൻ സുൽത്താനമാരുടെ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട വിശേഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു യാത്ര…

‎

‎ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിലും സംസ്കാരത്തിലും നിർണ്ണായകമായ പങ്കുവഹിച്ച ഭരണകൂടങ്ങളാണ് ഇന്തോനേഷ്യൻ സുൽത്താനത്തുകൾ (Indonesian Sultanates). ഹിന്ദു-ബൗദ്ധിക സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ പതനത്തിനുശേഷം, പ്രത്യേകിച്ച് 13-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ ഇന്തോനേഷ്യൻ ദ്വീപസമൂഹങ്ങളിൽ (Nusantara) ഇസ്‌ലാം മതം വേരുറപ്പിക്കുകയും നിരവധി സുൽത്താനത്തുകൾ ഉദയം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

‎

‎അറബ്, പേർഷ്യൻ, ഗുജറാത്തി, ചൈനീസ് വ്യാപാരികളിലൂടെയാണ് ഇന്തോനേഷ്യൻ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇസ്‌ലാം എത്തിയത്. സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്ന തുറമുഖ നഗരങ്ങൾ പിന്നീട് സ്വതന്ത്ര ഇസ്‌ലാമിക സുൽത്താനത്തുകളായി മാറി.

‎

‎ജാവ കേന്ദ്രീകരിച്ച് നിലനിന്നിരുന്ന ഹിന്ദു-ബൗദ്ധിക സാമ്രാജ്യമായ മജാപഹിതിന്റെ തകർച്ചയോടെ (15-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം) പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾ ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിക്കുകയും പല പുതിയ സുൽത്താനത്തുകൾ രൂപംകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.

‎

‎ഇന്തോനേഷ്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില സുൽത്താനത്തുകൾ

‎

‎സമുദ്ര പാസൈ സുൽത്താനത്ത് (Samudera Pasai – സുമാത്ര):

‎ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഇസ്‌ലാമിക രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത് (ഏകദേശം 13-ാം നൂറ്റാണ്ട്). സുമാത്രയുടെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള ഈ പ്രദേശം പിൽക്കാലത്ത് സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാപാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ആഗോള കേന്ദ്രമായി മാറി

‎

‎പേർലക് സുൽത്താനത്ത് (Perlak / Peureulak):

‎ചരിത്രകാരന്മാരുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ആദ്യത്തെ സുൽത്താനത്തുകളിൽ ഒന്നാണിത് (9-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു).

‎

‎അച്ചേ സുൽത്താനത്ത് (Aceh Sultanate):

‎സുമാത്രയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സാമ്രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന്. സുൽത്താൻ ഇസ്കന്ദർ മുഡയുടെ (Sultan Iskandar Muda) കാലത്ത് (1607–1636) അച്ചേ അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിലെത്തി. ഇത് ‘മക്കയുടെ കവാടം’ (Veranda of Mecca) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു, കാരണം തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയിലെ ഇസ്‌ലാമിക പഠനത്തിന്റെ പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ഇത്.

‎

‎ഡെമാക് സുൽത്താനത്ത് (Demak – ജാവ):

‎ജാവ ദ്വീപിലെ ആദ്യത്തെ ഇസ്‌ലാമിക സാമ്രാജ്യമാണിത്. മജാപഹിത് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിന് ഡെമാക് സുൽത്താനത്ത് വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.

‎

‎മാതാരം സുൽത്താനത്ത് (Mataram Sultanate): 16, 17 നൂറ്റാടുകളിൽ ജാവയുടെ സിംഹം എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വലിയൊരു സാമ്രാജ്യം. പിന്നീട് ഇത് യോഗ്യകർത്ത, സുരാകർത്ത എന്നീ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായി വഴിപിരിഞ്ഞു. ജാവാനീസ് സംസ്കാരത്തിന്റെ ഉറവിടമായി ഇന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ഈ സുൽത്താനത്തുകളുടെ പാരമ്പര്യമാണ്.

‎

‎ബന്തൻ സുൽത്താനത്ത് (Banten – പടിഞ്ഞാറൻ ജാവ):

‎അന്താരാഷ്ട്ര കുരുമുളക് വ്യാപാരത്തിന് പേരുകേട്ടതും യൂറോപ്യൻ ശക്തികളോട് ശക്തമായി പ്രതിരോധം തീർത്തതുമായ സുൽത്താനത്ത്.

‎

‎തെർനാതെ, തിദോർ സുൽത്താനത്തുകൾ (Ternate & Tidore – മാലുക്കു ദ്വീപുകൾ):

‎’സ്പൈസ് ഐലൻഡ്സ്’ (Spice Islands) എന്നറിയപ്പെടുന്ന മാലുക്കു മേഖലയിലെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന (ക്ലോവ്സ്, ജാതിക്ക) വ്യാപാരം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന ലോകപ്രശസ്തമായ സുൽത്താനത്തുകൾ. സുൽത്താൻ ബാബുല്ലയുടെ കീഴിൽ തെർനാതെ വൻ സൈനിക ശക്തിയായി വളർന്നു

‎

‎ഗോവ-തല്ലോ സുൽത്താനത്ത് (Gowa – തെക്കൻ സുലാവേഷി):

‎കടൽയാത്രകളിലും കപ്പൽ നിർമ്മാണത്തിലും (ഫിനിസി കപ്പലുകൾ) പേരെടുത്ത സുൽത്താനത്ത്. സുൽത്താൻ ഹസനുദ്ദീൻ ഡച്ചുകാർക്കെതിരെ ശക്തമായി പോരാടിയ ഭരണാധികാരിയാണ്.

‎

‎​പോണ്ടിയാനക് സുൽത്താനത്ത് (Sultanate of Pontianak): ബോർണിയോ (കാളിമന്താൻ) ദ്വീപിൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു മലായ് സുൽത്താനത്താണിത്. കപുവാസ് നദീതീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖാദിരിയ കൊട്ടാരം ഇതിന്റെ പ്രൗഢി വിളിച്ചോതുന്നു.

‎

‎ഡച്ചുകാർ (Dutch East India Company) ഇന്തോനേഷ്യയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചതോടെ ഓരോ സുൽത്താനത്തുകളുടെയും രാഷ്ട്രീയ പരമാധികാരം ക്രമേണ നഷ്ടപ്പെടുകയും അവരെ ഡച്ച് കോളോണിയൽ ഭരണത്തിന് കീഴിലുള്ള നാട്ടുരാജ്യങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.

‎​1945-ൽ ഇന്തോനേഷ്യ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ശേഷം, റിപ്പബ്ലിക്കൻ ഭരണഘടന നിലവിൽ വന്നതോടെ മിക്ക സുൽത്താനത്തുകളുടെയും ഭരണപരമായ അധികാരങ്ങൾ അവസാനിച്ചു.

‎

‎എങ്കിലും, യോഗ്യകാർത്ത (Yogyakarta) പോലുള്ള ചില അപൂർവ്വം ഇടങ്ങളിൽ സുൽത്താന്മാർക്ക് പ്രത്യേക ഭരണഘടനാപരമായ പദവിയും സാംസ്കാരിക സ്വാധീനവും ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ആധുനിക ഇന്തോനേഷ്യയിൽ തദ്ദേശീയ സംസ്കാരത്തിന്റെയും പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളായാണ് സുൽത്താനത്തുകളെ ഇന്നും കാണുന്നത്

‎

‎ഇന്തോനേഷ്യൻ തനിമയും കലകളും (ബാറ്റിക് തുണികൾ, ഗമേലൻ സംഗീതം, പരമ്പരാഗത നൃത്തങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ) സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഈ രാജവംശങ്ങൾ ഇന്നും വലിയൊരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ജക്കാർത്ത സർക്കാരിന്റെ പിന്തുണയോടെ പരമ്പരാഗത സുൽത്താനമാരുടെ സംഗമങ്ങളും സാംസ്കാരിക ഉത്സവങ്ങളും (Kraton Festival) അവിടെ നടക്കാറുണ്ട്.

Sreekala Prasad