രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനും എത്രയോ മുൻപ്, ജർമ്മനിയിൽ നാസി ഭരണകൂടം ജനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചത് അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകൾ മാത്രമല്ല, പണ്ടത്തെ ഗ്രീക്ക് മാതൃകയിലുള്ള കൂറ്റൻ തുറന്ന തിയേറ്ററുകൾ കൂടിയായിരുന്നു.

‘തിങ്‌സ്റ്റാറ്റെ’ (Thingstätte) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ആംഫിതിയേറ്ററുകൾ പ്രകൃതിദത്തമായ കുന്നിൻചെരുവുകളിലും വനമേഖലകളിലുമാണ് കല്ലുകൾ കൊണ്ട് പണിതുയർത്തിയത്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഹൈഡൽബർഗ് തിങ്‌സ്റ്റാറ്റെയുടെ വിശേഷങ്ങളും ചരിത്രവും കാണാം…

നാസി ഭരണകാലത്ത് (1933–1945) ജർമ്മനിയിലുടനീളം പ്രചാരണങ്ങൾക്കും (Propaganda) കൂറ്റൻ പൊതുസമ്മേളനങ്ങൾക്കുമായി നിർമ്മിച്ച തുറന്ന ആംഫിതിയേറ്ററുകളാണ് ‘തിങ്‌സ്റ്റാറ്റെ’ (Thingstätte) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.

പഴയ ഗ്രീക്ക് ആംഫിതിയേറ്ററുകളുടെ മാതൃകയിൽ, പ്രകൃതിദത്തമായ കുന്നിൻചെരുവുകളിലും വനമേഖലകളിലും കല്ലുകൾ കൊണ്ട് വൃത്താകൃതിയിലാണ് ഇവ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്.

നാസി പ്രത്യയശാസ്ത്രം ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള നാടകങ്ങൾ (‘Thingspiel’), രാഷ്ട്രീയ റാലികൾ, സൂര്യസമയ ആഘോഷങ്ങൾ (Solstice celebrations) എന്നിവ സംഘടിപ്പിക്കാനാണ് ഇവ നിർമ്മിച്ചത്.

ഏകദേശം 400 ആംഫിതിയേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ നാസി പാർട്ടി പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നെങ്കിലും, 1933 നും 1939 നും ഇടയിൽ 40 എണ്ണം മാത്രമാണ് പൂർത്തിയായത്.

ജർമ്മനിയിലെ ഹൈഡൽബർഗ് തിങ്‌സ്റ്റാറ്റെ (Heidelberg Thingstätte), ബർലിനിലെ വാൾഡ്ബൂഹ്നെ (Berlin Waldbühne) എന്നിവ ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായവയാണ്.

പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ശേഷിയുള്ള ഈ തിയേറ്ററുകളിൽ അക്കാലത്തെ അത്യാധുനിക ലൗഡ്‌സ്പീക്കറുകളും മ Normal/Special ലൈറ്റിംഗ് സംവിധാനങ്ങളും സജ്ജീകരിച്ചിരുന്നു.

ജർമ്മനിയിലെ തണുപ്പും മഴയുമുള്ള കാലാവസ്ഥ കാരണം തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലെ പരിപാടികൾ പതിവായി നടത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

നാസി പ്രചാരണ മന്ത്രിയായ ജോസഫ് ഗീബൽസ് (Joseph Goebbels) ആംഫിതിയേറ്ററുകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്താൻ റേഡിയോ, സിനിമ എന്നിവയാണ് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.

നാടകങ്ങളുടെ അഭാവം: രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നാടകങ്ങൾ കാണാൻ ജനങ്ങൾക്ക് താല്പര്യം കുറഞ്ഞു.

രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനുശേഷം ഈ നിർമ്മിതികളിൽ പലതും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയോ തകരുകയോ ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ബർലിനിലെ വാൾഡ്ബൂഹ്നെ പോലുള്ള ചില തിയേറ്ററുകൾ ഇന്ന് വലിയ സംഗീത കച്ചേരികൾക്കും (Concerts) സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഹൈഡൽബർഗിലെ തിങ്‌സ്റ്റാറ്റെ ഇന്ന് ചരിത്ര സ്മാരകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.

Sreekala Prasad